Wat is inch: wat is inch en hoe reken je het om voor naaien en quilten

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen: één inch is precies 2,54 centimeter. Als je graag naait, quilt of borduurt, is dit een getal dat je ongetwijfeld vaak tegenkomt. Veel van de mooiste patronen, stoffen en handige tools komen namelijk uit landen waar de inch de standaard is.

Waarom die inch zo belangrijk is voor je naaiwerk

De inch is een maateenheid uit het imperiale stelsel, dat je vooral in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk nog veel ziet. In de creatieve textielwereld is het echt overal. Denk maar aan Amerikaanse naaipatronen, de afmetingen op je favoriete quiltliniaal of de breedte van specifieke naaivoetjes.

Waarom moet je dit weten? Simpel: precisie is alles bij naaien. Een kleine meetfout kan er al voor zorgen dat patroondelen niet meer op elkaar passen. Gelukkig is de basisregel heel makkelijk te onthouden.

Het omrekenen van inches is geen ingewikkelde wiskunde, maar meer een handigheidje dat je snel leert. Zodra je de meest voorkomende breuken zoals ¼, ½ en ⅝ inch uit elkaar kunt houden, gaat er een wereld aan internationale patronen en technieken voor je open.

In de praktijk kom je de inch dus overal tegen:

• Naaipatronen: Grote merken zoals Simplicity, Vogue en McCalls gebruiken standaard inches voor hun maattabellen en naadtoeslagen.
• Quiltgereedschap: Snijmatten en patchworklinialen hebben bijna altijd een inch-verdeling. Quiltpatronen zijn nu eenmaal vrijwel altijd in inches opgesteld. Een goede naailineaal met duidelijke markeringen is hierbij onmisbaar.
• Naaimachine-accessoires: Het bekende ¼ inch naaivoetje is misschien wel het beste voorbeeld – voor quilters een absolute must-have.

Om je een beetje op weg te helpen, heb ik hieronder een handige omrekentabel gemaakt. Daarmee hoef je niet constant je rekenmachine te pakken en kun je met een gerust hart aan de slag.

Snelle omrekentabel van inch naar centimeter

Hieronder vind je een overzicht van veelvoorkomende inch-maten die je tegenkomt bij naaiprojecten. Ik heb ze direct voor je omgerekend naar centimeters en millimeters, zodat je altijd een snel spiekbriefje bij de hand hebt.

Inch (″)	Centimeter (cm)	Millimeter (mm)
¼″	0,64 cm	6,4 mm
⅜″	0,95 cm	9,5 mm
½″	1,27 cm	12,7 mm
⅝″	1,59 cm	15,9 mm
1″	2,54 cm	25,4 mm

Met deze tabel kun je vol vertrouwen aan de slag met elk patroon, of het nu in centimeters of inches is. Het is de eerste stap om inches niet alleen om te rekenen, maar ze echt te gaan 'voelen' in je projecten.

De verrassende geschiedenis van de duim in Nederland

Voordat de centimeter de norm werd, was de wereld van maten in Nederland een stuk rommeliger. Eeuwenlang gebruikten ambachtslieden de duim als een vertrouwde lengtemaat. Dit was de directe voorloper van wat we nu kennen als de inch, en de naam zegt het al: de maat was letterlijk gebaseerd op de breedte van een volwassen mannenduim.

Dat klinkt nu misschien charmant, maar in de praktijk was het pure chaos. Een Amsterdamse duim had namelijk niet altijd dezelfde lengte als een duim in Den Haag of Groningen. Die regionale verschillen zorgden voor eindeloze verwarring, zeker in de textielhandel waar elke millimeter telt. Probeer je maar eens voor te stellen dat je een rol stof bestelt en bij aankomst blijkt dat de afmetingen totaal niet kloppen.

De komst van het metrieke stelsel

Rond 1820 vond de overheid het welletjes en besloot een einde te maken aan die onduidelijkheid met de invoering van het metrieke stelsel. Dit was een enorme stap om alles te standaardiseren. De duim werd hierbij officieel gelijkgesteld aan precies één centimeter. Zo simpel was het: tien duimen in een palm, en tien palmen in een el (oftewel een meter).

Maar zoals dat gaat met oude gewoontes, verdween de 'oude' duim niet zomaar. De Haagse duim, bijvoorbeeld, was al ongeveer 2,54 cm, wat griezelig dicht in de buurt komt van de Engelse inch. Door deze historische overlap en de groeiende handel met Engeland en Amerika bleef de inch gewoon een rol spelen. Wil je hier meer over weten? Lees dan het fascinerende verhaal over hoe Nederland zich verzette tegen de centimeter op onh.nl.

De centimeter moest duidelijkheid scheppen, maar oude gewoontes bleken hardnekkig. De Engelse inch, die zo leek op onze eigen 'duim', vond via internationale handel en patronen simpelweg zijn weg terug naar onze naaitafels.

Deze geschiedenis verklaart perfect waarom de inch vandaag de dag nog zo’n belangrijke rol speelt in de naaiwereld. Terwijl Nederland volledig overstapte op het metrieke stelsel, hielden de Engelse en Amerikaanse naai-industrieën vast aan hun imperiale systeem. De patronen, linialen en naaimachines die wij nu zo graag gebruiken, zijn een direct gevolg van die keuze.

Zelfverzekerd inches omrekenen naar centimeters

Oké, genoeg theorie, tijd voor de praktijk. Want hoe reken je die Engelse of Amerikaanse patronen nou goed om? Dit is echt de sleutel tot succes en gelukkig is de basisregel super simpel.

Onthoud dit getal: 1 inch = 2,54 centimeter. Dit is je absolute houvast. Of je nu een naadtoeslag berekent of de maat van een quiltblok bepaalt, met deze formule kom je er altijd.

Van hele inches naar breuken

In de naaiwereld kom je zelden alleen maar hele inches tegen. De echte precisie zit hem in die kleine breuken, zoals ¼″, ½″ of ⅝″. Juist deze maten zijn cruciaal voor een kledingstuk dat perfect past of een patchworkproject dat naadloos in elkaar valt. Een goede rolcentimeter roze-wit die zowel inches als centimeters aangeeft, is hierbij echt onmisbaar.

Maar hoe reken je zo’n breuk om? Dat is makkelijker dan je misschien denkt. Je pakt gewoon de standaardwaarde van 2,54 cm, deelt die door het onderste getal van de breuk (de noemer), en vermenigvuldigt de uitkomst met het bovenste getal (de teller).

Laten we een veelvoorkomend voorbeeld nemen: een patroon vraagt om een naadtoeslag van ⅜ inch.

1. Deel 2,54 cm door de noemer (8): 2,54 / 8 = 0,3175 cm.
2. Vermenigvuldig dit met de teller (3): 0,3175 x 3 = 0,9525 cm.

Afgerond is een naadtoeslag van ⅜ inch dus bijna een centimeter (0,95 cm), ofwel 9,5 millimeter.

De kunst van het omrekenen zit niet in ingewikkelde wiskunde, maar in het consequent toepassen van die ene basisregel: 2,54 cm per inch. Zodra je die breuken begrijpt, heb je de precisie te pakken die je nodig hebt voor een professioneel resultaat.

Deze infographic laat mooi zien hoe het meten met een 'duim' in de loop der tijd is veranderd.

Het illustreert de reis van een vage, op het lichaam gebaseerde maat naar de wereldwijd gestandaardiseerde inch die we vandaag de dag gebruiken.

Uitgebreide conversietabel voor naai- en quiltmaten

Om je het rekenwerk uit handen te nemen, hebben we een handige tabel voor je gemaakt. Hierin vind je de meest voorkomende inch-fracties die je bij naai- en quiltprojecten tegenkomt, direct omgerekend naar centimeters en millimeters.

Print 'm uit, sla 'm op, of hang 'm boven je naaitafel. Zo heb je altijd een betrouwbaar spiekbriefje bij de hand!

Inch Fractie	Inch Decimaal	Centimeter (cm)	Millimeter (mm)
⅛″	0.125	0,32 cm	3,2 mm
¼″	0.25	0,64 cm	6,4 mm
⅜″	0.375	0,95 cm	9,5 mm
½″	0.5	1,27 cm	12,7 mm
⅝″	0.625	1,59 cm	15,9 mm
¾″	0.75	1,91 cm	19,1 mm
⅞″	0.875	2,22 cm	22,2 mm
1″	1.0	2,54 cm	25,4 mm
1 ½″	1.5	3,81 cm	38,1 mm
2″	2.0	5,08 cm	50,8 mm

Met deze tabel wordt omrekenen geen struikelblok meer, maar een vaardigheid die je moeiteloos toepast in al je projecten.

Waar kom je inches tegen in de naaiwereld?

Oké, het omrekenen van inches is één ding, maar waar kom je die maat nu écht tegen achter je naaimachine? Vaker dan je denkt! Inches zijn geen abstract concept uit een wiskundeboek, maar een praktische realiteit in heel veel hoeken van de naaiwereld.

Als je weleens met patronen van grote internationale merken hebt gewerkt, dan gaat er vast een belletje rinkelen. Merken als Simplicity, Vogue, Butterick en McCalls komen uit Amerika of Engeland en gebruiken standaard inches voor hun maattabellen en naadtoeslagen. Dat is vaak de eerste en meest directe manier waarop je met deze maateenheid in aanraking komt.

Maar er zijn nog veel meer situaties waar de inch de hoofdrol speelt.

Hier is de inch de standaard

Wie inches begrijpt, opent de deur naar een wereld vol internationale patronen en technieken. Dit zijn de plekken waar je deze maat het vaakst tegenkomt:

• Quiltpatronen: In de quiltwereld is de inch heilig. De standaard naadtoeslag is bijna altijd een kwart inch (¼″). Zonder kennis van deze maat is het vrijwel onmogelijk om een Engels of Amerikaans quiltpatroon precies te volgen.
• Gereedschap en accessoires: Veel onmisbaar gereedschap is ontworpen met het imperiale stelsel in gedachten. Denk aan quiltlinialen en snijmatten, die vaak een duidelijke inch-verdeling hebben. Een goede patchworkliniaal van 15 x 60 cm heeft gelukkig vaak beide maatsystemen, wat het werken een stuk makkelijker maakt.
• Naaimachinevoetjes: Het beroemde ¼ inch quiltvoetje is speciaal ontworpen om die perfecte naadtoeslag te naaien. Het heeft een handig geleidertje aan de zijkant dat je precies langs de rand van je stof laat gaan.

Wist je dat zelfs de maat van knopen vaak in inches wordt aangegeven? Een knoop van 1 inch is bijvoorbeeld 2,54 cm in diameter. Ook de breedte van elastiek, band en ritsen wordt op internationale markten vaak in inches uitgedrukt.

Praktische tips voor het werken met inches

Om je op weg te helpen, heb ik nog een paar tips die het werken met inches een stuk eenvoudiger maken. Een slimme investering is een meetlint met aan de ene kant centimeters en aan de andere kant inches. Zo hoef je niet constant te rekenen, maar draai je simpelweg je meetlint om.

Gebruik voor quiltprojecten ook consequent je inch-liniaal en het speciale ¼ inch voetje. Door binnen één systeem te blijven, voorkom je kleine afrondingsfouten die op het einde voor grote afwijkingen kunnen zorgen. Als je deze hulpmiddelen omarmt, wordt werken met inches al snel een tweede natuur.

De valkuilen bij het omrekenen (en hoe je ze ontwijkt)

Het omrekenen van inches klinkt misschien als een simpel rekensommetje, maar juist hier ontstaan vaak kleine foutjes die voor grote hoofdpijn kunnen zorgen. Als je de meest voorkomende valkuilen kent, bespaar je jezelf een hoop verspilde stof en projecten die net niet lekker uitkomen. Laten we eens kijken waar het vaak misgaat en, nog belangrijker, hoe je dat voorkomt.

De absolute nummer één fout is het afronden van 2,54 cm naar 2,5 cm. Het lijkt een minuscuul verschil, die 0,04 centimeter, maar geloof me, dat kleine getal kan enorme gevolgen hebben.

Bij een klein ritszakje merk je er misschien niet zo veel van. Maar stel je voor: je bent bezig met een grote quilt, opgebouwd uit twintig blokken van elk 10 inch breed. Als je steevast afrondt, is elk blokje 4 millimeter te klein. Over de hele breedte van je quilt telt dat op tot een afwijking van maar liefst 8 centimeter. Dat is geen klein foutje meer, je hele ontwerp klopt niet meer.

Precisie is echt de sleutel tot een professioneel ogend resultaat. Zie het getal 2,54 als heilig en rond het nooit, maar dan ook nooit, af tijdens je berekeningen. Werk altijd met de volledige waarde, of nog beter: kies één maatsysteem en blijf daarbij.

Blijf consequent, dat is het halve werk

Een andere klassieker is het door elkaar gebruiken van centimeters en inches binnen één project. Je meet de stof bijvoorbeeld in centimeters, maar gebruikt een liniaal in inches voor de naadtoeslag. Dat is vragen om problemen, want je bent constant aan het schakelen en omrekenen in je hoofd.

Maak het jezelf makkelijk: kies aan het begin van je project voor één systeem en houd je daaraan.

• Werk je met een patroon in inches? Pak er dan ook een meetlint, snijmat en liniaal bij met een duidelijke inch-verdeling.
• Werk je liever met centimeters? Reken dan alle maten van het patroon om voordat je de schaar in de stof zet. Schrijf de nieuwe maten direct op je patroon, zodat je niet meer hoeft na te denken.

Deze discipline is extra belangrijk als je met oudere of antieke patronen aan de slag gaat. Sommige historische patronen, bijvoorbeeld voor quilten of borduren, gebruiken nog de oude Nederlandse 'duim'. Deze kan zomaar 5-10% afwijken van de moderne inch. Zonder de juiste conversie (1 inch = 25,4 mm) levert dat gegarandeerd zichtbare fouten op in je eindwerk. Wil je hier meer over weten? Op wetenschap.infonu.nl vind je meer over historische Nederlandse lengtematen. Door hier even bij stil te staan, zorg je ervoor dat je creaties er precies zo uitzien als je in je hoofd had.

Nog wat laatste vragen over inches

Zelfs met alle tabellen en uitleg in de hand, blijven er soms wat praktische vragen over. Geen punt, dat is heel normaal als je met twee verschillende meetsystemen werkt. Hieronder vind je de antwoorden op de meestgestelde vragen die we in de winkel en tijdens workshops voorbij horen komen.

Kan ik mijn naaimachine instellen op inches?

Op de meeste moderne naaimachines zul je geen instelling voor inches vinden; ze werken standaard met millimeters voor steeklengte en -breedte. Maar in de praktijk is dat eigenlijk nooit een probleem. De precisie die je nodig hebt, haal je namelijk ergens anders vandaan.

Kijk maar eens naar de metalen steekplaat onder je naaivoetje. Vaak zie je daar al markeringen voor zowel centimeters als inches. En voor die ene cruciale maat in de quiltwereld, de fameuze ¼ inch, is er een nog slimmere oplossing: het speciale ¼ inch quiltvoetje.

Een ¼ inch naaivoetje is goud waard. Het heeft een klein metalen geleidertje aan de rechterkant. Je laat de rand van je stof hier simpelweg langs lopen en voilà: een perfect rechte naad op precies de juiste afstand. Je hoeft dus helemaal niets aan je machine-instellingen te doen.

Is een duim precies hetzelfde als een inch?

Ja, in de moderne naaiwereld wel. Als een patroon of een tutorial het over een 'duim' heeft, dan bedoelen ze altijd 2,54 centimeter. Je kunt inch en duim dus als één en hetzelfde beschouwen.

Vroeger was dat trouwens anders. Een oude Nederlandse duim was geen vaste maat en kon per streek verschillen. Maar door de invloed van Engelse en Amerikaanse patronen en de wereldwijde standaardisatie, gebruiken we nu gewoon de internationale inch-maat.

Moet ik een patroon in inches helemaal gaan omrekenen?

Voor het mooiste en meest stressvrije resultaat is het antwoord simpel: nee, liever niet. Het is echt slimmer om gewoon in het meetsysteem van het patroon te blijven werken.

Is je patroon dus volledig in inches? Pak er dan ook een meetlint en een liniaal bij met een duidelijke inch-verdeling. Zo voorkom je kleine, maar venijnige afrondingsfouten die onvermijdelijk ontstaan als je elke maat afzonderlijk gaat omrekenen.

Wil je toch écht liever met centimeters werken? Zorg er dan voor dat je alle maten één keer compleet omrekent voordat je de schaar in de stof zet. Schrijf de nieuwe cm-maten direct op je patroon, zodat je daarna consistent kunt doorwerken.

---

Heb je na al deze tips zin gekregen om aan een nieuw project te beginnen, maar mis je nog het juiste gereedschap? Bij Eltink Naaimachines vind je alles wat je nodig hebt, van naaimachines tot de perfecte linialen en naaivoetjes. Bezoek onze website en ontdek ons uitgebreide assortiment.